Activiteit in Fins Lapland

Amethist zoeken in de Lampivaara-mijn bij Luosto

Boven op de berg Lampivaara, vlak bij Luosto, ligt de enige actieve amethistmijn van Europa. Met een klein rupsvoertuig ga je de berg op, krijg je een vergiet en een pikhouweel, en mag je zelf een uur lang in de mijn graven. Vind je een steen die in je handpalm past, dan mag je hem houden.

Ik ben hier zelf boven aangekomen na een korte wandeling en een rit met een rupsvoertuig, en vond binnen een paar minuten al een dikke steen met een mooie paarse amethist erop.

±2 uur

tocht plus graven

Vanaf €26

kind vanaf €13

Hele winter

met de snowcat

1 steen

mag je houden per persoon

Lampivaara-amethistmijn in de sneeuw bij Luosto
De Lampivaara-mijn, boven op de berg bij Luosto.

Wat het is

De enige actieve amethistmijn van Europa

De Lampivaara-mijn ligt boven op een berg vlak bij Luosto en is de enige plek in Europa waar nog echt naar amethist wordt gegraven. Bijzonder aan deze specifieke plek is dat er stenen voorkomen waarin drie verschillende mineralen tegelijk zitten: zwarte rookkwarts, sneeuwkwarts en de paarse amethist zelf. Zo’n combinatiesteen wordt hier de sjamaansteen genoemd.

Er wordt bewust niet met explosieven gewerkt. Zouden ze dat wel doen, dan was de mijn binnen vijf jaar leeg. Op de huidige, voorzichtige manier kan er nog eeuwenlang amethist gevonden worden.

Grote amethistcluster op een houten sokkel in de Lampivaara-mijn
Zo groeit amethist: in clusters tegen het gesteente aan.
Zwarte rookkwarts, sneeuwkwarts en paarse amethist naast elkaar in de Lampivaara-mijn
De drie mineralen van de sjamaansteen, hier los van elkaar: zwart, wit en paars.

Hoe je het doet

Met een rupsvoertuig de berg op, dan zelf graven

De mijn is alleen te bezoeken met een tour, vanaf het Lampivaara-café bij Luosto. In de winter breng je een deel van de route te voet of per bus af, waarna een klein rupsvoertuig, kleiner dan een echte sneeuwscooter-trein maar met genoeg plek voor de groep, je de rest van de berg op brengt. Onderweg is er vaak een korte stop bij een blokhut om iets te drinken en naar het toilet te gaan.

Boven aangekomen kom je eerst in een grote blokhut, met een klein winkeltje voor bewerkte en onbewerkte stenen en een ruimte waar een gids iets vertelt over het ontstaan van de mijn. Daarna ga je via een overdekte trap naar beneden naar de eigenlijke graafplek, waar je een vergiet en een pikhouweel krijgt.

Je graaft zelf, op je eigen plekje, en legt wat je vindt in het vergiet. Aan het einde laat je de mooiste stenen controleren met een kleine, felle zaklamp: die laat zien hoe donker en zuiver de paarse kleur werkelijk is. Eén steen die in je handpalm past, mag je houden.

Bezoeker graaft met een vergiet en koplamp naar amethist in de Lampivaara-mijn
Op de knieën in het gruis, met een vergiet en een koplamp.

Hoe dat er in de praktijk uitziet

Binnen een paar minuten de eerste amethist

Ik loop samen met een andere gast naar de achterkant van de graafplek. Bij het gat waar ik ga zitten, vind ik direct al een dikke steen met een mooie paarse amethist erop. Overal om je heen zijn mensen druk op zoek naar de mooiste steen: iedereen wordt er even een klein kind van.

Na een half uur in de stoffige mijn is het weer tijd om naar boven te gaan. Ik kies de mooiste steen uit mijn vergiet: een klein stukje paarse amethist met een stuk zwarte rookkwarts erin. En stiekem hou ik ook nog een tweede, kleiner steentje met een donkerder paarse kern.

Waar je dit doet

Op de berg Lampivaara, bij Luosto

De mijn ligt op de top van de Lampivaara, de berg direct naast het dorp Luosto. Anders dan de kuukkeli en de makkara bij de Tikkalaavu is dit geen gratis, spontane activiteit: je boekt van tevoren een tour, die vertrekt vanaf het Lampivaara-café of vanuit Luosto zelf, afhankelijk van de aanbieder.

Combineer het eventueel met de andere twee activiteiten op deze site: een ochtend kuukkeli voeren en makkara grillen bij de Tikkalaavu, een middag amethist zoeken op de berg ernaast. Beide liggen op loopafstand van hetzelfde dorp.

Vóór je gaat

Wat helpt, en wat je niet moet verwachten

Neem dit mee

  • Warme kleding die vies mag worden, de mijn is stoffig
  • Contant geld of kaart voor het winkeltje boven, mocht je meer willen kopen
  • Geduld: de mooiste steen ligt er niet altijd meteen bovenop

Verwacht dit niet

  • Onbeperkt aantal stenen mee naar huis, meestal mag je er één houden
  • Zelf met de auto naar de top rijden, dat kan niet
  • Grote, felgekleurde stenen zoals in de winkel, de meeste vondsten zijn klein

Wanneer

Het hele jaar, met een ander voertuig

In de winter ga je met een rupsvoertuig de berg op, over sneeuw. In de sneeuwvrije maanden is de mijn ook te bezoeken, dan loop je zelf de wandelroute naar boven in plaats van te rijden. Het graven zelf werkt het hele jaar door hetzelfde.

Close-up van gevonden amethiststeentjes op een doek

Bij het gat waar ik ga zitten, vind ik direct al een dikke steen met een mooie paarse amethist erop.

Wat ik zou doen

Boek de tour voor de tweede helft van je verblijf in Luosto, na een dag of twee waarin je al gewend bent aan de kou. Neem geen haast mee naar de graafplek: de leukste vondsten kwamen bij mij pas nadat ik even rustig had zitten voelen in plaats van snel te hakken. En bewaar je steen letterlijk, niet alleen op foto: het is het enige souvenir op deze pagina’s dat je fysiek mee naar huis neemt.

Veelgestelde vragen

Vragen over amethist zoeken

Wat maakt de Lampivaara-mijn zo bijzonder?
Het is de enige actieve amethistmijn van Europa, en de enige plek waar stenen voorkomen met drie mineralen tegelijk: zwarte rookkwarts, sneeuwkwarts en paarse amethist. Zo’n combinatie heet hier de sjamaansteen.
Mag je zelf naar de mijn rijden?
Nee. De mijn ligt op de top van de berg en is alleen te bereiken via een georganiseerde tour, in de winter met een rupsvoertuig, in de sneeuwvrije maanden via de wandelroute.
Wat kost een bezoek aan de amethistmijn?
Reken op ongeveer 26 euro per volwassene en 13 euro per kind als startprijs, afhankelijk van de aanbieder en of vervoer vanaf Rovaniemi is inbegrepen.
Hoeveel stenen mag je houden?
Meestal één steen per persoon, en dan alleen als hij in je handpalm past. De rest van wat je vindt, blijft in de mijn.
Is het geschikt voor kinderen?
Ja, graven met een vergiet en een pikhouweel is precies het soort activiteit waar kinderen enthousiast van worden. Houd rekening met een stoffige, soms krappe ruimte.
Kun je dit combineren met andere activiteiten bij Luosto?
Prima. De mijn ligt op de berg naast het dorp, terwijl de Tikkalaavu, waar je een kuukkeli kunt voeren en makkara kunt grillen, aan de andere kant van Luosto ligt. Beide passen in dezelfde dag of hetzelfde verblijf.

Zelf naar Lapland

Deze tour boek je los, meestal vanaf Luosto of Rovaniemi. Wie de rest van de reis liever in één keer regelt, kan kijken naar georganiseerde winterreizen naar Fins Lapland.

Bekijk winterreizen naar Lapland

Deze pagina bevat affiliate-links. Als je via zo’n link boekt, ontvangt norns.nl een vergoeding, voor jou verandert de prijs niet.

Vragen van lezers

Ik beantwoord reacties hieronder persoonlijk, vraag gerust mee.

Stel je vraag

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *