Waar kun je het noorderlicht het beste zien?
Noorwegen, IJsland, Zweeds Lapland of Fins Lapland: ze liggen allemaal binnen bereik van de aurora-zone. Toch bestaat er niet één plek die iedere avond de beste is. De zonneactiviteit bepaalt waar het noorderlicht ontstaat; bewolking, duisternis en je uitzicht bepalen of jij het ook werkelijk ziet.
Op deze pagina vergelijk ik de bekendste noorderlichtgebieden en leg ik uit waar ik zelf op let bij het kiezen van een locatie. Want een eenvoudige open plek onder een heldere hemel wint verrassend vaak van een beroemde bestemming onder een dicht wolkendek.
De beste plek is niet het hoogste punt op de kaart, maar de plek waar de aurora-zone, een donkere hemel en een opklaring elkaar ontmoeten.
Blijf daarom flexibel. Een halfuur rijden naar een helder stuk hemel kan meer verschil maken dan honderden kilometers noordelijker boeken.
Eerst de kaart begrijpen
Zoek de aurora-zone, niet alleen het noorden
Het noorderlicht vormt meestal een ring rond de magnetische pool: de aurora-zone. Noord-Noorwegen, Noord-Zweden, Noord-Finland en IJsland liggen vaak onder of vlak bij die ring. Daardoor kan de aurora daar bij normale activiteit boven je hoofd verschijnen.u005cnu005cnNog verder noordelijk is niet automatisch beter. Afhankelijk van de activiteit kan het licht daar juist zuidelijk van je staan. De ligging binnen de zone is dus belangrijker dan het idee dat je simpelweg zo dicht mogelijk bij de Noordpool moet komen.
Drie sterke uitvalsbases
Noorwegen, IJsland of Lapland?
Alle drie kunnen fantastisch zijn. Het verschil zit vooral in landschap, klimaat, reisstijl en hoeveel vrijheid je hebt om opklaringen achterna te gaan.
Noord-Noorwegen
Het decor: fjorden, bergen en open zee maken Tromsø, Senja, de Lofoten en de omgeving van Alta spectaculair voor fotografie.
Goed om te weten: door het zeeklimaat kan bewolking snel ontstaan. Het voordeel is dat het weer ook snel kan omslaan en een bewolkte avond alsnog kan openbreken.
IJsland
Het decor: lavavelden, watervallen, gletsjers en zwarte stranden geven iedere foto een uitgesproken IJslands karakter.
Goed om te weten: het weer wisselt snel. Met een huurauto en een flexibele avondplanning kun je gemakkelijker naar een helder deel van het eiland uitwijken.
Zweeds en Fins Lapland
Het decor: besneeuwde bossen, bevroren meren en veel donkere ruimte. Plaatsen als Abisko, Kiruna, Luosto, Saariselkä en Kilpisjärvi liggen gunstig.
Goed om te weten: het binnenland is vaak droger en rustiger dan de Noorse kust. Ook in Lapland blijft het weer bepalend en is een heldere nacht nooit gegarandeerd.
De plek ter plaatse
Vier dingen die belangrijker zijn dan het land
De bestemming brengt je onder de aurora-zone. Met deze keuzes vergroot je vervolgens de kans dat je het licht ook echt ziet.
1. Zoek echte duisternis
Ga weg van straatverlichting, skipistes en verlichte parkeerplaatsen. Vooral zwakke aurora verdwijnt snel in kunstlicht. Geef je ogen daarna tien tot vijftien minuten om aan het donker te wennen.
2. Houd je horizon open
Bij rustige activiteit verschijnt het noorderlicht vaak eerst als een lage boog richting het noorden. Een meer, fjord, hoogvlakte of open veld geeft je eerder zicht dan een dicht bos of een smal dal.
3. Jaag op opklaringen, niet op plaatsnamen
Controleer bewolking lokaal en kijk zelf naar buiten. In het hoge noorden kan het weer per dal of fjord verschillen. Flexibiliteit binnen een straal van een uur is vaak waardevoller dan nog verder noordelijk reizen.
4. Boek meerdere nachten
Eén avond kan bewolkt zijn; vier avonden geven het weer meer kansen om mee te werken. Voor een noorderlichtreis is verblijfsduur daarom minstens zo belangrijk als de exacte bestemming.
Dichterbij dan je denkt
En Nederland dan?
Voor de grootste kans boek je geen weekend op de Veluwe maar reis je naar de aurora-zone. Toch hoeft je paspoort niet altijd uit de la: tijdens een krachtige geomagnetische storm kan het noorderlicht ook vanuit Nederland zichtbaar worden.
Zoek dan een donkere plek met vrij zicht op de noordelijke horizon. Verwacht met het blote oog eerder een bleke of roodachtige gloed dan het felgroene gordijn uit Lapland; een camera ziet vaak meer kleur. Juist omdat het hier zeldzaam is, voelt zo’n waarneming extra bijzonder. Lees verder over noorderlicht in Nederland.
Mijn praktische keuze
Waar zou ik zelf gaan staan?
Voor de meest ontspannen combinatie van donkere plekken, meerdere nachten en een relatief stabiel binnenlandsklimaat kies ik vaak voor Fins of Zweeds Lapland. Voor het indrukwekkendste berg- en fjorddecor wint Noord-Noorwegen. IJsland is ideaal als het noorderlicht onderdeel mag zijn van een afwisselende rondreis.u005cnu005cnMaar welke bestemming je ook kiest: boek meerdere nachten, zorg dat je mobiel bent en laat de bewolking je route bepalen. Dat is eerlijker en uiteindelijk nuttiger dan één stip op de kaart uitroepen tot de beste plek ter wereld.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen over de beste plek
In welk land is de kans op noorderlicht het grootst?
Is Noorwegen of Lapland beter voor het noorderlicht?
Kun je het noorderlicht overal in IJsland zien?
Kun je het noorderlicht in Nederland zien?
Moet je zo noordelijk mogelijk reizen?
Eigen app
Noorderlicht Vandaag
Ik volg de zonnewind al jaren op de voet. Die kennis zit in Noorderlicht Vandaag. De app vertaalt de gegevens van norns.nl/noorderlicht/vandaag/ ieder uur naar een heldere update en toont ook de ruwe zonnewinddata. Is de kans in Nederland hoog, dan laat de app dat duidelijk zien. Op de noorderlichtradar bekijk je bovendien per plek wereldwijd een kanspercentage. Dat is geen standaardpercentage van NOAA: een eigen algoritme weegt de actuele signalen samen.
Roderik Peeters
Oprichter Norns.nl · appontwikkelaar · noorderlichtgids
Over de schrijver
Roderik Peeters
Roderik Peeters is oprichter van Norns.nl, Nederlands noorderlichtexpert en ontwikkelaar van de noorderlicht-apps. In Norns komen zijn fascinatie voor het poollicht, liefde voor fotografie en plezier in techniek samen. Hij bouwt de tools die ingewikkelde ruimteweerdata vertalen naar heldere verwachtingen en schrijft vanuit jarenlange ervaring in Lapland.
Als Roderik niet aan Norns of een nieuwe app sleutelt, is hij meestal aan het hardlopen, op de gravelbike of in de werkplaats bezig met het snijden van kuksa’s. Zijn uitgangspunt daarbij is simpel: kleine stappen bouwen grote gewoontes. Niet alles hoeft in één keer af; blijven bewegen en steeds iets verder komen is belangrijker.
Stel je vraag